ايمان آورديم و مفتون و ممتحن نمىشوند ؟ » ، بلكه در هر عصر ، آدمى كامل ظاهر كنم و به سجده و اطاعت او خلق را دعوت نمايم و اكمال و اتمام نعمت دين را به ولايت و محبّت و طاعت او قرار دهم تا هركس ملك فطرت است اطاعت امر مرا در ولايت و طاعت او كند ، و هركس عزازيل صفت است حسد و كبر باطن او ظاهر شود در مخالفت حكم و امر من . و در اين دين كه خير الاديان است ، خلافت و ولايت حضرت امير المؤمنين و ذرّيّهء طاهرين را عليهم السّلام كه آدم حقيقى و خليفهء الهىاند ، آلت امتحان و افتتان اين امّت فرمود ؛ عزازيل‌وار ، خلفاء جور و منافقين - به سبب حسادت با آن بزرگواران ، و جاه و علم ، و قرب ايشان در نزد حضرت عزّت و رسول او ، و انكار باطنى - سرپيچى كردند ؛ و ليكن تفاوت آنها با « ابليس » اين بود كه « ابليس » اظهار كبر و عجب و فخر و استكبار و كفر خود را در نزد حضرت عزّت ، برملا نمود و اين كفّار و ملاعين ، انكار و كبر و حسد و كفر خود را پنهان داشتند و نفاق ورزيدند ، و اظهار ايمان به خلافت و ولايت آن حضرت - به حسب ظاهر - نمودند تا موقع فرصت ، مخالفت باطنى خود را ظاهر سازند ؛ لهذا مسمّى به منافقين شدند ؛ و به اين سبب ، نفاق اشدّ از كفر است : « النّفاق اشدّ من الكفر » « 36 » ؛ و كفر ايشان ، اشدّ از كفر « ابليس » است . پس ببين كه حسد در نعمت علم و دين چگونه باعث كفر و هلاكت مىگردد ؛ چگونه كفرى كه اشدّ از كفر « ابليس » است . پس حضرت امام عليه السّلام مىفرمايد : حسدى كه نظير حسد « ابليس » است - يعنى حسد در نعمت دين و قرب و جاه نزد ربّ العالمين - ضرر مىرساند به حاسد ، پيش از آنكه ضرر رساند به محسود ، و مورث مىشود لعنت بر حاسد را

--> ( 36 ) - نفاق و دورنگى ، سخت‌تر از كفر است : ( . . . النّفاق اعظم عندك من الكفر ) : « المجتنى » : 15